Mua bán Bitcoin có hợp pháp tại Việt Nam không?

Hiện nay, “mua bán Bitcoin có hợp pháp không” vẫn là câu hỏi của nhiều người. Việc mua bán Bitcoin tại Việt Nam không bị cấm tuyệt đối, nhưng cũng chưa được công nhận là hoạt động hợp pháp đầy đủ theo pháp luật, bởi Bitcoin không được xem là tiền tệ hay phương tiện thanh toán hợp pháp, trong khi khung pháp lý về tài sản số vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện và thí điểm. Trong thực tế, nhiều người Việt Nam đang sở hữu, đầu tư và giao dịch Bitcoin, nhưng lại thiếu thông tin chính xác về ranh giới pháp lý giữa “được phép”, “chưa được công nhận” và “bị cấm”. Bài viết này, Nivex sẽ giải mã liệu Bitcoin có hợp pháp không để từ đó giúp bạn hiểu đúng, đủ và an toàn khi tiếp cận Bitcoin tại Việt Nam.

Bitcoin là gì?

Bitcoin (BTC) là một loại tiền mã hóa phi tập trung đầu tiên trên thế giới. BTC tồn tại trên môi trường internet chứ không phải dạng vật lý thông thường. Nó cho phép các giao dịch điện tử ngang hàng mà không cần trung gian tài chính.

Đặc điểm cốt lõi của Bitcoin là tính phi tập trung, điều này khác hoàn toàn so với các loại tiền truyền thống. Bitcoin không do bất kỳ quốc gia hay ngân hàng trung ương nào phát hành. Thay vào đó, BTC hoạt động dựa trên công nghệ blockchain, trong đó mạng lưới máy tính phân tán giúp xác thực giao dịch thông qua thuật toán mật mã và cơ chế đồng thuận.

Về bản chất, Bitcoin là một tài sản kỹ thuật số có nguồn cung hữu hạn (21 triệu BTC), được thiết kế nhằm chống lạm phát và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính truyền thống. Người dùng Bitcoin có thể nắm giữ, chuyển nhượng và giao dịch Bitcoin thông qua ví điện tử và sàn giao dịch tiền mã hóa với dữ liệu giao dịch được ghi lại công khai và không thể chỉnh sửa trên blockchain.

Bitcoin có phải là tiền không?

Bitcoin không phải là tiền theo định nghĩa pháp lý của Việt Nam, bởi pháp luật Việt Nam chỉ công nhận tiền truyền thống (VND) là phương tiện thanh toán hợp pháp trên lãnh thổ quốc gia.

Theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tiền tệ hợp pháp phải do Ngân hàng Nhà nước phát hành và bảo đảm giá trị, trong khi Bitcoin được tạo ra bởi thuật toán và cộng đồng mạng lưới toàn cầu, không chịu sự kiểm soát hay bảo lãnh của bất kỳ cơ quan nhà nước nào.

Pháp luật Việt Nam xác định rằng việc sử dụng Bitcoin làm phương tiện thanh toán cho hàng hóa hoặc dịch vụ là hành vi vi phạm pháp luật và cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Ở Việt Nam, mua bán Bitcoin có hợp pháp không?

Pháp luật Việt Nam hiện chưa có văn bản nào xác định Bitcoin là tài sản hợp pháp, nhưng cũng không có quy định cấm cá nhân sở hữu, nắm giữ hay đầu tư Bitcoin nếu không sử dụng Bitcoin làm phương tiện thanh toán.

– Theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, kinh doanh bitcoin không được liệt kê trong hệ thống ngành, nghề kinh tế Việt Nam.

– Theo Điều 6 Luật Đầu tư 2020, Bitcoin không được liệt kê là một trong những ngành, nghề kinh doanh bị cấm đầu tư.

Qua đó có thể thấy rằng Bitcoin tại Việt Nam nằm trong vùng xám pháp lý, tức là không được công nhận là hợp pháp nhưng cũng không bị cấm hoàn toàn.

Việc mua bán Bitcoin giữa các cá nhân về bản chất được xem là giao dịch dân sự không được pháp luật bảo hộ đầy đủ, bởi vì Bitcoin chưa được định danh là tài sản theo Bộ luật Dân sự. Điều này đồng nghĩa với việc nhà đầu tư tự chịu rủi ro nếu xảy ra tranh chấp, lừa đảo hoặc mất mát.

Các rủi ro pháp lý phổ biến khi giao dịch Bitcoin tại Việt Nam:

• Không được bảo vệ quyền sở hữu khi tranh chấp
• Khó xử lý khi bị lừa đảo qua sàn nước ngoài
• Nguy cơ vi phạm quy định AML/KYC nếu giao dịch không minh bạch

Chính phủ thí điểm thị trường tài sản số

Chính phủ Việt Nam đã có những động thái chính thức trong việc triển khai chương trình thí điểm thị trường tài sản số nhằm quản lý Bitcoin và các tài sản mã hóa trong khuôn khổ pháp luật. Đây là nền tảng quan trọng cho việc hình thành thị trường tài sản mã hóa trong nước.

Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, Việt Nam cho phép thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa được cấp phép trong thời hạn nhất định, dưới sự giám sát của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan.

Sau khi sàn giao dịch được cấp phép chính thức đi vào hoạt động, việc giao dịch Bitcoin ngoài các sàn này có thể bị xử lý vi phạm, đặc biệt nếu phát sinh yếu tố lừa đảo, trốn thuế hoặc rửa tiền.

Qua bài viết Nivex chia sẻ ở trên, có thể thấy rằng việc mua bán Bitcoin tại Việt Nam không phải là hành vi hợp pháp hoàn toàn, nhưng cũng không bị cấm tuyệt đối và ranh giới pháp lý phụ thuộc vào mục đích sử dụng, hình thức giao dịch và bối cảnh quản lý nhà nước tại từng thời điểm.