BRC20 là gì? Toàn bộ về tiêu chuẩn token trên Bitcoin

BRC20 là một tiêu chuẩn token được thử nghiệm và phát triển trên Bitcoin. Sự xuất hiện của BRC-20 đã mở ra một làn sóng mới cho hệ sinh thái Bitcoin, biến Bitcoin từ một mạng lưới chỉ phục vụ lưu trữ giá trị và thanh toán trở thành nền tảng có khả năng phát hành token. Hãy cùng Nivex tìm hiểu rõ về BRC20 là gì, chúng có đặc điểm gì nổi bật trong bài viết này nhé!

BRC20 là gì?

BRC20 là tiêu chuẩn token có thể thay thế được xây dựng bởi 2 giao thức Ordinals và Taproot dành riêng cho blockchain Bitcoin. Tiêu chuẩn này cho phép người dùng tạo, đúc và chuyển token bằng cách ghi dữ liệu dưới dạng văn bản trực tiếp lên mạng Bitcoin, thay vì triển khai hợp đồng thông minh như trên Ethereum.

BRC20 được ra mắt vào tháng 3/2023 bởi một nhà phân tích ẩn danh có tên @domodata, với mục tiêu thử nghiệm khả năng phát hành token trên Bitcoin mà không cần thay đổi giao thức lõi của mạng lưới.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng BRC20 không phải tiêu chuẩn chính thức của Bitcoin, mà chỉ là một tiêu chuẩn cộng đồng (community-driven standard) mang tính thử nghiệm.

BRC20 hoạt động như thế nào?

BRC20 hoạt động dựa trên Ordinals inscription, đây là một cơ chế cho phép gắn dữ liệu như hình ảnh, chữ, video,… trực tiếp vào satoshi (đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin) trên blockchain Bitcoin để tạo và chuyển token có thể thay thế. Tiêu chuẩn này được giới thiệu vào tháng 03/2023 bởi nhà phân tích blockchain ẩn danh có biệt danh Domo, với mục đích thử nghiệm khả năng phát hành token trên Bitcoin mà không can thiệp vào giao thức nền tảng.

Thay vì sử dụng hợp đồng thông minh như ERC20 trên Ethereum, BRC20 triển khai token thông qua việc ghi dữ liệu dạng JSON (JavaScript Object Notation) lên từng satoshi. Các dữ liệu này mô tả hành động liên quan đến token như khởi tạo, mint hoặc chuyển giao, và được lưu trữ vĩnh viễn trên blockchain thông qua Ordinals. Tuy nhiên mỗi dữ liệu dung lượng phải bé hơn 4MB thì mạng lưới Bitcoin mới có thể đọc, giải mã dữ liệu BRC20 hợp lệ.

Nhờ cách tiếp cận này, BRC20 đơn giản hóa quá trình token hóa bằng cách loại bỏ lớp logic lập trình phức tạp, đồng thời tận dụng mức độ bảo mật cao vốn có của mạng Bitcoin. Tuy nhiên, việc không có smart contract cũng đồng nghĩa với việc trạng thái token không được quản lý trực tiếp trên chain, mà cần đến các hệ thống indexer bên ngoài để tổng hợp số dư và lịch sử giao dịch.

Mặc dù vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và còn tồn tại nhiều giới hạn về mặt kỹ thuật, cơ chế hoạt động tối giản của tiêu chuẩn token này đã mở ra một hướng tiếp cận mới cho việc token hóa trên Bitcoin, góp phần thúc đẩy các thử nghiệm mở rộng hệ sinh thái trong dài hạn.

BRC20 khác gì ERC20 và NFT?

Dưới đây là bảng so sánh BRC-20 và ERC-20

ERC20 mạnh về ứng dụng, còn BRC20 mạnh về biểu tượng và bảo mật của Bitcoin.

Ưu và nhược điểm của BRC-20

Ưu điểm của tiêu chuẩn BRC20

Tiêu chuẩn này mang lại một số giá trị mới cho hệ sinh thái Bitcoin.

• Mở rộng trường hợp sử dụng của Bitcoin: Bitcoin không còn chỉ là “vàng số” mà có thể trở thành nền tảng phát hành tài sản.
• Tận dụng bảo mật cấp độ Bitcoin: Mọi inscription đều được bảo vệ bởi cơ chế Proof of Work, vốn được xem là một trong những hệ thống bảo mật mạnh nhất hiện nay.
• Thúc đẩy đổi mới trong cộng đồng Bitcoin: Làn sóng Ordinals và BRC20 đã thu hút nhà phát triển, nhà đầu tư và tạo ra một câu chuyện mới cho BTC.

Nhược điểm của tiêu chuẩn BRC20

BRC20 tồn tại nhiều hạn chế về mặt kỹ thuật và đầu tư.

• Phí giao dịch Bitcoin cao: Điều này khiến việc mint và transfer BRC20 trở nên tốn kém, đặc biệt khi mạng lưới tắc nghẽn.
• Phụ thuộc vào indexer: Nếu indexer gặp lỗi hoặc không đồng nhất, trạng thái token có thể bị hiểu sai.
• Thiếu smart contract: Điều này khiến tiêu chuẩn này không phù hợp với DeFi. Không lending, không staking, không AMM đúng nghĩa.
• Rủi ro đầu cơ rất cao: Phần lớn token này hiện nay mang tính meme, biến động mạnh và thiếu giá trị nội tại.

Có thể lưu trữ BRC20 ở đâu?

Token BRC20 cần được lưu trữ trong các ví hỗ trợ Ordinals và có khả năng hiển thị dữ liệu inscription trên Bitcoin. Do token này không sử dụng smart contract và hoạt động dựa trên Ordinals, không phải mọi ví Bitcoin đều hỗ trợ tiêu chuẩn này. Dưới đây là những ví phổ biến và được cộng đồng sử dụng nhiều nhất để lưu trữ token này hiện nay.

UniSat Wallet

UniSat là một trong những ví phổ biến nhất hỗ trợ BRC-20 hiện nay. Ví này hoạt động dưới dạng tiện ích mở rộng trình duyệt và được xem là tiêu chuẩn mặc định khi mint, lưu trữ và giao dịch token này.

Ưu điểm nổi bật của UniSat:

• Hỗ trợ đầy đủ Ordinals và BRC20
• Hiển thị số dư token rõ ràng
• Tích hợp marketplace giao dịch token này
• Được cộng đồng sử dụng rộng rãi

UniSat phù hợp với người dùng đã có kiến thức cơ bản về Bitcoin và muốn tham gia sâu vào hệ sinh thái BRC20.

Ordinals Wallet

Ordinals Wallet là ví được thiết kế chuyên biệt cho Ordinals và BRC20 trên Bitcoin. Ví này cho phép người dùng lưu trữ, quản lý và chuyển token này thông qua giao diện trực quan, tập trung vào dữ liệu inscription.

Ordinals Wallet phù hợp với:

• Người dùng muốn tiếp cận token này ở mức cơ bản
• Nhà sưu tầm Ordinals và token BRC20
• Người ưu tiên sự đơn giản khi quản lý tài sản trên Bitcoin

Tuy nhiên, Ordinals Wallet chủ yếu phục vụ hệ sinh thái Ordinals, nên các tính năng nâng cao hoặc tích hợp đa chuỗi còn hạn chế.

Xverse Wallet

Xverse là ví Bitcoin đa năng hỗ trợ Ordinals, BRC20 và NFT Bitcoin. Ví này nổi bật nhờ giao diện thân thiện, dễ sử dụng và phù hợp với người mới tiếp cận Ordinals.

Xverse cho phép:

• Lưu trữ BTC, Ordinals và token BRC20
• Quản lý tài sản trực tiếp trên mobile và trình duyệt
• Kết nối với một số nền tảng Ordinals phổ biến

Xverse thường được đánh giá cao về trải nghiệm người dùng, nhưng một số tính năng chuyên sâu cho trader token này có thể chưa đầy đủ như UniSat.

OKX Wallet

OKX Wallet là ví đa chuỗi có hỗ trợ hệ sinh thái Ordinals và BRC20. Ví này cho phép người dùng lưu trữ, quản lý và giao dịch token này trong cùng một hệ sinh thái với nhiều blockchain khác.

Ưu điểm của OKX Wallet:

• Hỗ trợ đa chuỗi, bao gồm Bitcoin và Ordinals
• Tích hợp marketplace và sàn giao dịch
• Phù hợp với người dùng đã sử dụng hệ sinh thái OKX

OKX Wallet thích hợp cho người dùng muốn quản lý nhiều loại tài sản trong một ví duy nhất, thay vì sử dụng ví chuyên biệt cho Ordinals.

Hướng dẫn giao dịch BRC20 token

Giao dịch BRC20 token thường được thực hiện thông qua các marketplace hỗ trợ Ordinals hoặc nền tảng tích hợp trong ví. Dưới đây là quy trình cơ bản mà người dùng cần nắm trước khi tham gia giao dịch.

Bước 1: Chuẩn bị ví hỗ trợ BRC20

Người dùng cần tạo và kích hoạt ví hỗ trợ Ordinals như UniSat, Xverse, Ordinals Wallet hoặc OKX Wallet, sau đó nạp BTC để làm phí giao dịch.

Bước 2: Kết nối marketplace BRC20

Các ví như UniSat hoặc OKX Wallet cho phép kết nối trực tiếp với marketplace giao dịch token này. Người dùng có thể xem danh sách token, giá bán và thanh khoản.

Bước 3: Thực hiện giao dịch

Khi mua hoặc bán token này, giao dịch sẽ được ghi nhận dưới dạng inscription trên blockchain Bitcoin. Phí giao dịch phụ thuộc vào tình trạng mạng lưới tại thời điểm thực hiện.

Bước 4: Theo dõi trạng thái token

Sau khi giao dịch hoàn tất, số dư BRC20 sẽ được cập nhật thông qua hệ thống indexer. Người dùng nên kiểm tra trạng thái giao dịch để đảm bảo dữ liệu được ghi nhận chính xác.

BRC20 là một tiêu chuẩn token thử nghiệm giúp Bitcoin mở rộng vai trò sang lĩnh vực phát hành tài sản. Dù còn nhiều hạn chế về kỹ thuật, song token BRC20 đã tạo ra bước ngoặt lớn trong cách cộng đồng nhìn nhận tiềm năng của Bitcoin. Nếu bạn là người tìm hiểu công nghệ blockchain hoặc đầu tư theo narrative, token này là một chủ đề đáng nghiên cứu.