Metaverse là gì? Tìm hiểu về vũ trụ ảo và tương lai của Internet

Metaverse cung cấp một môi trường hoàn hảo để các loại tài sản mã hóa (NFT) khẳng định giá trị thực tế của mình, đây là nơi mà các tác phẩm nghệ thuật, bất động sản ảo và vật phẩm quý hiếm được định giá trực tiếp bằng tiền điện tử.

Việc sử dụng Crypto trong không gian Metaverse không chỉ đơn thuần là thanh toán, mà còn là cách để người dùng thực sự làm chủ những di sản kỹ thuật số của mình mà không cần thông qua bất kỳ bên trung gian nào. Cùng Nivex Việt Nam tìm hiểu kỹ hơn về  “vũ trụ ảo” trong bài viết dưới đây!

Metaverse là gì?

Metaverse là thuật ngữ dùng để chỉ một vũ trụ ảo kỹ thuật số được tạo nên từ mạng Internet và các công cụ hỗ trợ thực tế ảo tăng cường (như VR, AR hoặc các dụng cụ khác). Đây nơi con người có thể tương tác, làm việc, giải trí và giao dịch trong môi trường số. Đây không phải là một ứng dụng hay nền tảng đơn lẻ, mà là một hệ sinh thái kết hợp nhiều công nghệ khác nhau để tạo ra trải nghiệm nhập vai liên tục.

Hiểu một cách đơn giản, Metaverse giống như sự mở rộng của Internet từ không gian 2D sang không gian 3D, nơi người dùng không chỉ xem nội dung mà còn tham gia và sở hữu tài sản trong thế giới ảo đó.

Cụm từ Metaverse cũng được cấu tạo từ 2 từ:

• Meta: Beyond hay còn có nghĩa là vượt lên.
• Verse: Trong Universe có nghĩa là vũ trụ.

Do đó, Metaverse có hàm ý là “vượt lên vũ trụ hiện hữu”.

Metaverse ra đời như thế nào?

Khái niệm Metaverse lần đầu xuất hiện trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Snow Crash (1992), mô tả một thế giới ảo nơi con người sống song song với đời thực. Tuy nhiên, phải đến khi công nghệ Internet, đồ họa, blockchain và phần cứng phát triển mạnh, Metaverse mới dần trở thành hiện thực.

Những năm gần đây, sự tham gia của các tập đoàn công nghệ lớn như Meta (Facebook), Microsoft, cùng với sự bùng nổ của blockchain và NFT đã đưa Metaverse trở thành một trong những xu hướng công nghệ nổi bật nhất của kỷ nguyên Web3.

Metaverse hoạt động dựa trên những công nghệ nào?

Metaverse không thể tồn tại nếu thiếu sự kết hợp của nhiều công nghệ cốt lõi, bao gồm Virtual Reality (Thực tế ảo) và Augmented Reality (Thực tế tăng cường). VR và AR giúp tạo ra không gian nhập vai, cho phép người dùng tương tác trong môi trường 3D sống động.

Bên cạnh đó, blockchain cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác thực quyền sở hữu tài sản số. NFT đại diện cho đất đai, vật phẩm, avatar trong Metaverse, trong khi AI hỗ trợ cá nhân hóa trải nghiệm và tạo ra các nhân vật thông minh.

Những đặc điểm của Metaverse

Tính bền vững (Sustainability): Metaverse không có nút “tạm dừng”. Đây là một hệ sinh thái vận hành liên tục 24/7, nơi các dịch vụ và trải nghiệm luôn được duy trì, cập nhật và cải tiến không ngừng, đảm bảo dòng chảy thông tin và tương tác không bao giờ bị gián đoạn.

Trải nghiệm nhập vai (Immersion): Với sự hỗ trợ của AR/VR, Metaverse đã dần xóa đi ranh giới giữa thực và ảo, mang đến cảm giác hiện diện sống động. Trải nghiệm của người dùng càng tiệm cận với thực tế, giá trị của Metaverse đó càng cao.

Tính mở hoàn thiện (Openness): Metaverse là một không gian tự do không giới hạn. Tại đây, người dùng có quyền tham gia hoặc rời đi bất kỳ lúc nào. Quan trọng hơn, tính mở này cho phép mọi cá nhân tự do sáng tạo, xây dựng nội dung và đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng mà không cần phải tuân theo quy chuẩn gò bó.

Hệ thống kinh tế thực thụ (Economic System): Metaverse sở hữu một nền kinh tế song song với thực tế. Người dùng có thể dịch chuyển tài sản linh hoạt giữa thế giới thực và ảo. Bên cạnh đó, thông qua việc sáng tạo và đầu tư trong môi trường số, người dùng có thể tích lũy và gia tăng tài sản cho chính bản thân.

Cấu trúc 4 lớp cốt lõi của hệ sinh thái Metaverse

Để một thế giới ảo vận hành mượt mà và thực tế, hệ sinh thái Metaverse được xây dựng dựa trên 4 lớp tầng tầng lớp lớp nhưng gắn kết chặt chẽ:

Lớp Nền tảng (Foundation Layer)

Đây là điều kiện tiên quyết và là “xương sống” của toàn bộ hệ thống. Đó chính là mạng lưới Internet tốc độ cao và các giao thức truyền tải dữ liệu, đảm bảo sự kết nối xuyên suốt và không độ trễ giữa người dùng trên toàn cầu.

Lớp Hạ tầng Công nghệ (Infrastructure Layer)

Tập hợp các giải pháp phần cứng và phần mềm tiên tiến nhất để hiện thực hóa thế giới ảo. Lớp này bao gồm các thiết bị hỗ trợ thực tế mở rộng (AR/VR/XR) giúp tăng độ chân thực, kết hợp cùng sức mạnh của Blockchain (bảo mật), AI (xử lý dữ liệu), IoT và Big Data. Đây chính là bộ máy vận hành cốt lõi, biến những dòng code thành không gian có thể tương tác.

Lớp Nội dung & Ứng dụng (Content Layer)

Đây là nơi người dùng thực sự “sống” trong Metaverse. Lớp này bao gồm các hệ sinh thái trò chơi (Gaming), mạng xã hội thế hệ mới, không gian làm việc số và các ứng dụng giải trí. Mục tiêu của lớp này là tạo ra các kịch bản trải nghiệm phong phú, giữ chân người dùng trong những thế giới ảo sống động.

Siêu vũ trụ số (True Metaverse)

Đây là trạng thái hoàn thiện nhất khi cả 3 lớp trên hòa quyện làm một. Tại đây, Metaverse không còn là một ứng dụng tách biệt mà trở thành một thực thể số tồn tại song song, đan xen và có sự tương quan chặt chẽ với thế giới thực về cả mặt xã hội lẫn kinh tế.

Mối liên kết giữa Metaverse với thế giới Crypto và Web3

Crypto là nền tảng tài chính của Metaverse. Các token được sử dụng để thanh toán, giao dịch và vận hành nền kinh tế trong thế giới ảo. Nhờ blockchain, người dùng có thể sở hữu tài sản Metaverse như đất đai, vật phẩm ảo,… một cách minh bạch và không phụ thuộc vào bên trung gian.

Metaverse được xem là một phần quan trọng của Web3, nơi quyền kiểm soát dữ liệu và tài sản được trao lại cho người dùng. Điều này khác biệt hoàn toàn với Web2, nơi các nền tảng tập trung nắm quyền sở hữu nội dung và dữ liệu.

Các ứng dụng phổ biến của Metaverse

Một trong những ứng dụng phổ biến nhất của Metaverse là game và giải trí, đặc biệt là các mô hình GameFi kết hợp chơi game và kiếm tiền. Người chơi có thể sở hữu nhân vật, vật phẩm và giao dịch chúng trên thị trường mở.

Ngoài ra, Metaverse còn được ứng dụng trong giáo dục, đào tạo, hội họp từ xa, thương mại điện tử và bất động sản ảo. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu thử nghiệm không gian làm việc và showroom ảo trong Metaverse.

Cơ hội và tiềm năng của Metaverse trong tương lai

Metaverse mở ra cơ hội lớn cho nhà phát triển, nhà đầu tư và người sáng tạo nội dung. Các dự án Metaverse thành công có thể tạo ra hệ sinh thái bền vững, thu hút hàng triệu người dùng toàn cầu.

Đối với nhà đầu tư, Metaverse mang lại tiềm năng tăng trưởng dài hạn, đặc biệt khi kết hợp với AI, Web3 và crypto. Tuy nhiên, tiềm năng luôn song hành với rủi ro.

Dù tiềm năng lớn, Metaverse vẫn đối mặt với nhiều thách thức như công nghệ chưa hoàn thiện, trải nghiệm người dùng phức tạp và vấn đề pháp lý. Không phải dự án Metaverse nào cũng thành công hoặc tồn tại lâu dài.

Ngoài ra, biến động mạnh của thị trường crypto có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản trong Metaverse. Người dùng và nhà đầu tư cần trang bị kiến thức và quản lý rủi ro cẩn trọng.

Kết luận

Metaverse không chỉ là không gian giải trí mà còn hình thành một nền kinh tế số độc lập. Trong đó, người dùng có thể mua bán đất ảo, NFT, cung cấp dịch vụ, tổ chức sự kiện và kiếm thu nhập thực sự từ thế giới ảo.

Nhờ blockchain, mọi giao dịch trong Metaverse được ghi nhận minh bạch. Điều này tạo điều kiện cho sự phát triển của các mô hình kinh doanh mới, nơi cá nhân có thể trở thành nhà sáng tạo và sở hữu giá trị mình tạo ra.

Metaverse được nhiều chuyên gia xem là bước tiến tiếp theo của Internet, nhưng quá trình này sẽ diễn ra dần dần, không phải trong một sớm một chiều. Metaverse sẽ không thay thế hoàn toàn Internet hiện tại mà bổ sung và mở rộng trải nghiệm số.

Trong tương lai, Metaverse có thể trở thành một phần quen thuộc của đời sống số, giống như mạng xã hội và smartphone ngày nay, nhưng chỉ khi công nghệ và trải nghiệm người dùng đủ trưởng thành.